طب فیکس

سلامت،زیبایی،پزشکی،ورزشی،طبی

همه آنچه باید برای خرید دستگاه تصفیه هوا بدانیم؟

اگر قبل از هرچیز بخواهیم به علل آلودگی محیطبپردازیم و این سوال را از خود و دیگران بپرسیم که چه عواملی سبب افزایش آلودگیمحیط میشود همه ما پاسخهای مختلفی داریم که من به چند نمونه از آنها اشاره میکنم

اولین و مهمترین نکته که همه ما به آن واقفهستیم وجود شرکتهای تولیدی بزرگ و شهرک های  صنعتی در شهر و یا نزدیک کلانشهرها هستند که نقشزیادی در تولید آلودگی دارند.البته هیچ کدام از عواملی که ما به آن اشاره میکنیمبه تنهایی باعث آلودگی هوا نمیشوند بلکه کنار هم قرار گرفتن علل مختلف  باعث هوایی میشود که روزنامه ها تیتر میزنند نفسنکشید.

این حرف آشنا به نظر می آید که لطفا از وسایلنقلیه شخصی استفاده نکنید و حداقل در روزهای هشدار از وسایل نقلیه عمومی استفادهکنید.اما خود ما هم به این نکات توجه خاصی نداریم.حتی در روزهای وارونگی هوا کهمدارس و ادارات تعطیل هستند باز هم هستند همشهریانی که برای یک کار نه خیلی  واجب سوار بر اتومبیل شخصی در شهر میچرخند  و از آلودگی هوا با دیگران سخن میگویند و بر اینباورهستند که چون هیچ کس رعایت نمیکند وظیفه آن هم نیست که به حقوق دیگران احترامبگزارد.

امروزه با افزایش آلودگی محیط و بروز بیماریهایزیادی از جمله بیماری های ریوی و قلبی،بسیاری بر این نتیجه میرسند که از دستگاهتصفیه هوا استفاده کنند.اما به خاطر آشنا نبودن با دستگاه های تصفیه هوا و یامطمئن نبودن از این نکته که آیا دستگاه ها واقعا میتوانند آلودگی های محیط راتمیزکنند و آیا واقعا تاثیری برای آنها خواهد داشت یا خیر دنبال پاسخ به این سوال هستند.

وجود نوزادان و کودکان در خانه و یا کهنسالانیکه به خصوص در روزهای وارونگی هوا بسیار در معرض بستری شدن و بیمار شدن میباشندفکر خرید دستکاه تصفیه هوا را به ذهن همه میرساند.

ما برای این که واقعا به این سوال پاسخ درستیبدهیم از چندین نفری که از دستگاه تصفیه هوا استفاده میکردند سوال هاییپرسیدیم.پاسخ ها تقریبا مثل هم بود و اکثرا به این باور بودند که درست است شایدمحیط را 100 درصد تمیز نکند اما وجود آن تاثیر بسیاز زیادی در محیط دارد.

اقای نعمتی معتقد بود زمانی که فیلترهای دستکاهتصفیه هوای محل زندگی خود را که در مرکز شهر هست  را برای نظافت باز میکند حجم آلودگی و گردوغباربسیار زیادی را از روی فیلتر ها میزداید و از اینکه دستکاه تصفیه هوا دارد راضیاست. ضمنا به این نکته اشاره میکردند که درست است ما نمیتوانیم از هوای تمیزخیابان استفاده کنیم اما میتوانیم محل زندکی و کار خود را که بیشتر وقت خود را درآن سپری میکنیم تمیز نگه داریم.

در زمان خرید دستکاه تصفیه هوا به چه نکاتی دقتکنیم؟

بیشترین سوالی که برای عموم پیش می آید این استکه چجور دستکاه تصفیه هوایی برای محل زندگی آنها مناسب است.

اولین و اساسی ترین نکته قبل از اینکه بدانید چهبودجه ای برای خرید دستگاه تصفیه هوا در نظر بگیرید این است که دستگاهی خریداریکنید که مناسب با متراژ خانه شما باشد. دستگاه های تصفیه هوا بر طبق متر مکعب جریانهوای پاک تقسیم بندی شده اند که تبدیل کردن متر مکعب به متر مربع خیلی از مشتریانرا برای خرید به مشکل می اندازد. از این رو ما پیشنهاد میکنیم از مشاوران وفروشندگان در هنگام خرید کمک بگیرید و یا اینکه به بروشور محصول مد نظر دقت کنید.

مراحل اصلی تصفیه هوا عبارتند از 7 مرحله اصلیکه در مدلهای مختلف ممکن است تعداد فیلتر کردن دستکاه ها کمتر هم باشد.

۱- فیلترتصفیه هوای هپا

نام فیلتر هپا از حروف اول کلمات انگلیسی High Efficiency Particulate Air، به معنای فیلترهای"دارای راندمان بالا در حذف ذرات معلق" گرفته شده است. فیلترهای تصفیههوای هپا در اصل در جنگ جهانی دوم ساخته شدند تا از خروج ذرات آزمایشگاه های هستهای به بیرون جلوگیری کنند.  به دلیل قدرت استثنایی و فوق العاده بالای آن هادر جذب ذرات، از زمان جنگ جهانی دوم، فیلترهای هپا به شدت مورد استقبال قرار گرفتهاند و در زمینه های صنعتی، پزشکی و جنگی به یک عنصر حیاتی تبدیل شده اند.

مواد تشکیل دهنده یا همان مدیای فیلتراسیون یک فیلتر تصفیه هوای هپایواقعی از الیاف بسیار باریک فایبر گلاس، ساخته می شود.

حداقل راندمان یک فیلتر تصفیه هوای هپا در جذب ذرات معلق ۰.۳ میکرون و بزرگتر، ۹۹.۹۷ % است. بر اساس گفته انجمن ریه آمریکا، برای این که یک فیلتر تصفیه هوا،به عنوان هپای واقعی شناخته شود، نباید بیشتر از ۳ ذره از ۱۰ هزارذره را از مدیای فیلتراسیون هوای خود عبور دهد.

آن چه که اهمیت دارد این است که بدانید تنها استفاده از یک فیلترتصفیه هوای واقعی هپا با راندمان ۹۹.۹۷ % در یک دستگاه تصفیه هوا، تضمین نمی کند که راندمان خود دستگاه تصفیههوا نیز ۹۹.۹۷ % است. در واقع بسیاریاز دستگاه های تصفیه هوای هپا، راندمانی به این مقدار ندارند.  فیلترهای بدچین خورده، نشتی اطراف فیلتر و نشتی بین فیلتر و بدنه دستگاه معمولا منجر بهراندمانی حدود ۵۰-۹۵ % در تصفیه هوا می شود.

بنابراین به جای عبور تنها ۳ ذره از ۱۰ هزارذره، این سیستم های تصفیه هوا چیزی حدود ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ ذره را به هوای به اصطلاح تصفیه شده محیط بر می گردانند.

بر اساس گفته کمیته کنترل عفونت آمریکا، تولید کنندگان دستگاه هایتصفیه هوای خانگی باید برای راندمان فیلترهای هپای خود سند ارائه کنند. این مدرکباید به شکل یک گزارش تست مستقل و از جانب سازمان های معتبر ارائه شود و نشان دهدکه کل دستگاه تصفیه هوا تست شده و در جذب ذرات ۰.۳ میکرون و بزرگتر راندمانی برابر ۹۹.۹۷ % دارد.

 

۲-فیلتر تصفیه هوای هپای ترکیبی

حال که صحبت از فیلتر هپا و اعتبار آن شد بد نیست بدانید که استفادهاز لغت هپا در تبلیغات و شعارهای تجاری برخی دستگاه های تصفیه هوا که دارای فیلتریتنها مشابه فیلتر هپای واقعی هستند، باعث سردرگمی بسیاری از مصرف کنندگان وخریداران دستگاه های تصفیه هوا شده است. این موضوع جدا از گمراه کننده بودن، درصورتی که افراد دستگاه تصفیه هوا را برای مصارف ویژه تر مانند کنترل عفونت و یاافرادی که مبتلا به بیماری های قلبی، ریوی و تنفسی و یا آسم و آلرژی هستند،خریداری کنند، می تواند بسیار خطرناک و حتی مرگ آور باشد. 

بر اساس گزارشات انجمن ریه آمریکا به تازگی فیلترهای تصفیه هوایی باظاهری مشابه فیلترهای هپای واقعی، وارد بازار دستگاه های تصفیه هوا شده اند کهارزان ترند اما به همان میزان خاصیت بسیار پایین تری در تصفیه هوا دارند. راندماناین فیلترها در تصفیه ذرات معلق ۰.۳ میکرون برابر  ۵۵ % و یا حتی کمتر است. 

تولید کنندگان دستگاه های تصفیه هوا برای پنهان کردن این راندمانپایین، فیلترهای تصفیه هوا را دارای بار الکترونیکی می کنند و یا در کنار آن ها ازفناوری یونیزاسیون استفاده می کنند. این روش تصفیه هوا هنگام شروع استفاده، تاثیربالایی در تصفیه هوای محیط نشان می دهد، اما پس از مدتی استفاده، بار الکترونیکیدستگاه تمام شده و راندمان دستگاه به کمتر از ۵۰% افت پیدا می کند. لازم به ذکر است که استفاده از فناوری یونیزاسیونخود عامل ایجاد آلاینده است زیرا گاهی در این فرایند، دستگاه تصفیه هوا محصولجانبی اوزون تولید و آن را به هوا اضافه می کند. (در ادامه متن، در مورد روش تصفیههوای یونیزاسیون نیز توضیح داده شده است.)

 

۳-دستگاه تصفیه هوای مولد اوزون( اکسیژن فعال، اکسیژن ۳ اتمی، دستگاه تصفیه هوای طبیعت)

در حالی که بسیاری از تولید کنندگان هنوز هدفشان بازاریابی دستگاه هایمولد اوزون برای تصفیه هوای خانگی است، نهادهای معتبر سلامت مانند سازمان حفاظتمحیط زیست آمریکا، سازمان سلامت کانادا و ... در مورد استفاده از این نوع دستگاههای تصفیه هوا هشدار می دهند، زیرا دستگاه های مولد اوزون علارغم شعارهایی مبنی برامن بودن مقدار اوزون دستگاه، برای سلامتی بسیار خطرناک هستند. 

هم چنین تحقیقات علمی ثابت کرده اند که استفاده از اوزون در مقادیرامن و کم، تاثیری در تصفیه هوا و کشتن میکروارگانیسم ها و بوها ندارد. 

تعدادی از حقایق علمی مربوط به اوزون در زیر شرح داده شده اند:

- اوزون ذرات را از هوا حذف نمی کند. برای کشتن میکروارگانیسم ها، مقداراوزون باید در حدی زیاد باشد که برای سلامتی بسیار مضر است. و بالعکس در مقادیربسیار کم که خطر زیادی برای سلامتی ندارد، مولد های اوزون هیچ گونه تاثیری درتصفیه هوا ندارند.

- اوزون یک محرک شناخته شده برای ریه است و می تواند موجب حملات آسم شود.

- اگر اوزون همانطور که تولید کنندگان تصفیه هوای مولد اوزون می گویند،واقعا خطری نداشته باشد، چرا از این دستگاه ها، برای تصفیه هوا در بیمارستان ها وبرای کنترل میکروارگانیسم های عفونی معلق در هوا استفاده نمی شود؟ فیلتر تصفیههوای هپا توسط سازمان جهانی بهداشت، به عنوان بهترین روش برای کنترل موثر عفونتمعلق در هوا شناخته شده است. کمیته کنترل عفونت آمریکا فیلتر تصفیه هوای هپا رابرای کنترل سل که یکی از عفونی ترین میکروارگانیسم های شناخته شده است، پیشنهاد میدهد. این باکتری روزانه تعدادی بیشتر از آمار کلی کشته شدگان سارس را می کشد.

- هیچ مدرکی مبنی بر کارکرد واقعی دستگاه تصفیه هوای مولدهای اوزون درجذب میکروارگانیسم ها وجود ندارد.

 

بنابر گفته سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا،  اوزون چه به صورتخالص و چه به صورت مخلوط با آلاینده های شیمیایی دیگر، برای بدن مضر است. اوزون درصورت استنشاق، به ریه ها آسیب شدید می رساند. 

مقادیر نسبتا پایین اوزون موجب درد سینه، سرفه، تنگی نفس و التهاب گلومی شود. اوزون هم چنین موجب تشدید بیماری های ریوی مانند آسم می شود و توانایی بدندر مقابله با عفونت های تنفسی را کاهش می دهد.

برخی مطالعات نشان داده اند که مقدار اوزون تولید شده توسط دستگاهتصفیه هوای مولد اوزون، از استاندارد سلامت عمومی بالاتر است. عوامل بسیاری درافزایش مقدار اوزون سهیم اند، از جمله مقدار اوزون تولید شده، ابعاد محیط بسته،تعداد لوازم داخل اتاق که با اوزون واکنش شیمیایی نشان می دهند، مقدار اوزون درمحیط بیرون و مقدار تهویه. این عوامل باعث سختی کنترل مقدار جمع شدن اوزون درشرایط مختلف می شود.

هم چنین اوزون در فرایند واکنش نشان دادن با مواد شیمیایی محیط، موادشیمیایی دیگری تولید می کند که خود آلاینده محسوب می شوند.

هم چنین دپارتمان خدمات سلامت کالیفرنیا می گوید تولید کنندگان معمولااز اوزون با عباراتی نظیر اکسیژن فعال، اکسیژن ۳ اتمی و یا دستگاه تصفیه هوای طبیعت یاد می کنند تا نشان دهند که خطریبرای سلامت ندارد. آن ها توانایی اوزون برای اکسید کردن آلاینده های داخلی راتبلیغ می کنند و می گویند که اوزون که تنها دی اکسید کربن، آب و اکسیژن قابل تنفسبه جا می گذارد. اما تحقیقات علمی نشان داده اند که که دستگاه های تصفیه هوای مولداوزون میکروب ها،بو و سایر آلاینده های داخلی را حذف نمی کند.

مطالعات کمیته کنترل عفونت آمریکا نیز نشان داده است که با وجود آن کهاوزون سال هاست به عنوان یک آلاینده شناخته شده است، مطالعات اخیر تاثیر واقعیاوزون بر سلامت را نشان داده اند. و بر این اساس، دولت کالیفرنیا شروع به منعدستگاه های تصفیه هوای مولد اوزون از بازار خود کرده است. برخلاف گفته تولیدکنندگان مبنی برسالم بودن آن ، اوزون با مواد شیمیایی واکنش نشان می دهد و ذراتمعلق فوق ریز و فرمالدئید تولید می کند. 

 

۴-استفاده از لامپ یو وی در دستگاه تصفیه هوا

برخی از فروشندگان دستگاه تصفیه هوا، استفاده از لامپ یو وی را بهعنوان یک مرحله جداگانه فیلتراسیون و تصفیه هوا معرفی می کنند. 

نور یو وی فقط با طول موج، زمان و مقدار مشخصی می تواند میکروارگانیسمها را بکشد، بنابراین لامپ یو وی، راه مناسبی برای تصفیه هوا محسوب نمی شود. 

لامپ های یو وی، علاوه بر هزینه بالا و مشکل دفع زباله، ریسک بزرگیبرای سلامتی افراد محسوب می شوند. دلیل محتملی که باعث می شود برخی از تولیدکندگاندستگاه های تصفیه هوا از لامپ های یو وی در دستگاه های تصفیه هوای دارای فیلتر هپااستفاده کنند، بالا بردن کارایی سیستم تصفیه هوا نیست، زیرا تضمینی وجود ندارد کهاین لامپ ها جرم ها را بکشند. این لامپ های یو وی داخل دستگاه های تصفیه هواگذاشته می شوند زیرا تولید کنندگان و عرضه کنندگان تصفیه هوا با استفاده از آن ها،سود بیشتری کسب می کنند. این لامپ ها به دلایل بهداشتی، سالیانه نیاز به تعویضدارند.

برخی از محدودیت های این روش به شرح زیر اند:

- دستگاه های تصفیه هوا مجهز به لامپ یو وی، گازها و بو را تصفیه نمیکنند.

- بسیاری از مراکز بهداشتی به مراکز درمانی هشدار می دهند که از لامپهای یو وی، برای از بین بردن جرم ها استفاه نکنند، زیرا این لامپ ها از نظربهداشتی مطمئن نیستند.

بر اساس گفته کمیته کنترل عفونت  آمریکا استفاده هم زمان از لامپهای یو وی و فیلتر هپا در یک دستگاه تصفیه هوا، هیچ گونه تاثیری بیشتر از تاثیرهپا در کنترل عفونت ندارد.

مطالعات سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا نیز نشان داده است که لامپ هاییو وی که در منازل برای تصفیه هوا استفاده می شوند، تاثیری در تصفیه و کشتن باکتریو قارچ ها ندارند.

تصفیه موثر ویروس ها، باکتری و قارچ ها معمولا نیاز به تراکم بسیاربالایی از نور یو وی دارد. بنابراین تنها یک لامپ یو وی در یک دستگاه تصفیه هوای خانگیبه هیچ عنوان جواب گو نیست.

هیچ تحقیق و مطالعه ای کنترل عفونت لامپ یو وی را برای تصفیه مایت هایخاکی و قارچ های آلرژی زا ثابت نکرده است. تششعات یو وی توانایی از بین بردنآلاینده های گازی را نیز ندارند.

با این که نور یو وی می تواند برخی میکروارگانیسم های سطحی را غیرفعال کند، توانایی آن در کنترل عفونت در سطح خانگی و میان کودکان، افراد مبتلا بهآسم و آلرژی و سالمندان صفر می باشد. برخی دستگاه های تصفیه هوای دارای یو وی نیزممکن است آلاینده های جدید تولید کنند و یا آلایندهای قبلی را دوباره در هواپراکنده کنند.

انستیتوی ملی سلامت آمریکا نیز می گوید: از مطالعات این گونه نتیجهگرفته می شود که با وجود این که لامپ یو وی آنتی ماکروبیال است، راه حلی مفید برایاز بین بردن میکروارگانیسم های عفونی محسوب نمی شود.

 

۵ -تصفیه هوا از طریق یونیزاسیون

دستگاه تصفیه هوای یونیزاسیون، دستگاهی است که یون های باردار منفی ویا مثبت را در هوا پراکنده می کند. این ذرات یون به ذرات معلق داخل هوا می چسبند وآن ها را به صورت منفی و یا مثبت باردار می کنند. به گونه ای که این ذرات به سطوحنزدیک مانند دیوارها و مبلمان و یا ذرات دیگر می چسبند و نشست می کنند.

در این روش ذرات معلق از هوا حذف نمی شوند بلکه به سطوح می چسبند وگاهی باعث سیاهی دیوارها و پرده ها می شوند. از آن جای که ریه افراد بزرگترین سطحموجود در یک اتاق است، ذرات باردار می توانند داخل ریه نیز انباشته و موجب ناراحتیهای تنفسی کوتاه و بلند مدت شوند.

هم چنین پس از گذشت زمان، ذرات یون بار خود را از دست می دهند ودوباره در هوا پراکنده می شوند. 

دستگاه تصفیه هوای یونیزاسیون، گازها و بو را که بخش مهمی از آلودگیفضای داخلی را تشکیل می دهد، فیلتر و تصفیه نمی کند. 

دستگاه تصفیه هوای یونیزاسیون، در فرایند تصفیه، محصولات جانبی مضراوزون تولید می کند.

بر اساس مطالعات اخیر سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، دستگاه هایتصفیه هوای یونیزاسیون، در تصفیه ذرات گرد و خاک، دود تنباکو، گرده گیاهان و قارچها، تاثیری بسیار کمتر از فیلترهای تصفیه هوای هپا دارند.

هم چنین این دستگاه ها برای تصفیه ذراتی که خود به هوا اضافه می کنندهیچ مکانیزمی  ندارند.

۶دستگاه تصفیه هوای الکترواستاتیک 

بر اساس گفته سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا با وجود این که دستگاههای تصفیه هوای الکترواستاتیک ذرات کوچک را از هوا حذف می کنند، تاثیری در تصفیهبو و گازها ندارند. و هم چنین به خاطر این که دستگاه تصفیه هوای الکترواستاتیک ازولتاژ بالا استفاده می کند تا ذرات یون باردار تولید کند، در این فرایند تصفیههوا، یا به صورت محصول جانبی و یا به صورت مستقیم، اوزون تولید می شود.

دستگاه های تصفیه هوای الکترواستاتیک مانند دستگاه های تصفیه هواییونیزاسیون و ته نشین کننده الکترواستاتیک، مقادیر خطرناکی اوزون تولید می کنند.آلودگی سطوح الکترود در دستگاه های تصفیه هوای الکترونیکی نیز سطح اوزون در محیطرا بالا می برد.

هم چنین برخی از مطالعات نشان داده اند که اوزون تولید شده توسطدستگاه های تصفیه هوای الکترونیکی، در برخی موارد با آلاینده های شیمیایی محیطواکنش نشان می دهد و در اثر این واکنش ذرات معلق فوق ریز اضافه تولید می شوند.

این دستگاه های تصفیه هوا دائما نیاز به سرویس و پاکسازی دارند.

بو و گازها را تصفیه نمی کنند.

هیچ مدرک علمی مبنی بر تاثیر دستگاه در از بین بردن میکروارگانیسم هاوجود ندارد. 

برای تصفیه ذرات معلق بزرگتر مانند آلرژن ها تاثیری ندارد

۷- اکسیدان فتوکاتالیتیک

هیچ تولید کننده دستگاه تصفیه هوای خانگی موفق نشده است از این روش بهصورت مناسب برای حذف آلاینده های گازی به گونه ای استفاده کند که راندمانی مشابهاستفاده از کربن اکتیو گرانولی داشته باشد. برای این که دستگاه های تصفیه هوایاکسیدان فتوکاتالیتیک راندمان بالایی داشته باشند، هزینه تمام شده دستگاه گران میشود و راندمان هم هیچ تفاوتی با کربن اکتیو ندارد. سازمان حفاظت محیط زیست آمریکادر مقاله ای ضمن مقایسه کربن اکتیو در دستگاه های تصفیه هوا و فتوکاتالیتیک برایاز بین بردن مواد آلی فرار می نویسد: 

دستگاه های تصفیه هوای اکسیدان فتوکاتالیتیک از لامپ یو وی به همراهماده ای به نام کاتالیست که با نور واکنش نشان می دهد استفاده می کنند. این دستگاههای تصفیه هوا آلاینده های گازی را با تبدیل کردن به مواد بی ضرر از بین می برند.اما ذرات معلق را که بخش بسیار مهمی از آلاینده های خانه را تشکیل می دهند، از بیننمی برند..

نوشتن یک نظر

عضو سرویس طب فیکس مگ شوید .

با عضویت در طب فیکس مگ بهترین مطالب را داخل ایمیل خود داشته باشید

عضویت
اصل بودن کالا
بهترین قیمت
تخفیف ویژه
ارسال فوری
پرداخت در محل
ضمانت برگشت