بیماری چاقی (قسمت یک: علل، علائم، عوامل خطرزا)

1398-4-10 |
بیماری چاقی (قسمت یک: علل، علائم، عوامل خطرزا)

در این مجموعه مقالات قصد داریم بصورت گسترده و علمی، بیماری چاقی و تمامی مسائل مربوط به آن را بطور تخصصی مورد بحث قرار داده و اطلاعات کامل و مفیدی ارائه دهیم. در قسمت اول این مجموعه درباره دلایل چاقی، علائم و نشانه های آن، و عوامل خطرزا درمورد بیماری چاقی صحبت خواهیم کرد.

بررسی اجمالی

چاقی مفرط یک اختلال پیچیده است که شامل تجمع چربی بیش از حد در بدن می شود. چاقی فقط یک نگرانی درمورد مشکلات ظاهری نیست. این وضعیت، خطر ابتلا به بیماری ها و مشکلات بهداشتی بسیاری مانند بیماری های قلبی، دیابت و فشار خون بالا را افزایش می دهد.

به شدت چاق بودن بدان معنی است که شما به احتمال زیاد درگیر بیماری های بسیاری هستید که به وزنتان مرتبط است.

خبر خوب این است که حتی کمی کاهش وزن می تواند مشکلات مربوط به چاقی را بهبود بخشد یا از آن جلوگیری کند. تغییرات رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی و تغییر رفتار می تواند به کاهش وزن کمک کند. داروهای تجویزی و جراحی کاهش وزن گزینه های دیگری برای درمان چاقی هستند.

علائم چاقی مفرط

چاقی زمانی تشخیص داده می شود که شاخص توده بدنی (BMI) 30 یا بالاتر باشد. شاخص توده بدنی شما با تقسیم وزنتان به کیلوگرم (kg) بر قدتان به متر (m) محاسبه می شود. طبقه بندی وزن ها بر اساس این شاخص بصورت زیر می باشد:

برای اکثر افراد، BMI یک برآورد مناسب از میزان چربی بدن ارائه می کند. با این حال، BMI به طور مستقیم چربی بدن را اندازه گیری نمی کند، بنابراین برخی از افراد مانند ورزشکاران عضلانی ممکن است BMI آنها در رده چاق قرار گیرد، حتی اگر چربی بدنشان بیش از حد نباشد. اگر BMI شما در بازه نرمال نیست حتما با پزشک خود مشورت کنید.

چه وقت باید به پزشک مراجعه کنید؟

اگر فکر می کنید چاق هستید و به ویژه اگر در مورد مشکلات و بیماری های مربوط به وزنتان نگران هستید، به پزشک مراجعه کنید. شما و پزشکتان می توانید خطرات احتمالی برای سلامتی تان را ارزیابی کرده و گزینه های کاهش وزن را مورد بحث قرار دهید.

علل چاقی مفرط

با وجود اینکه عوامل ژنتیکی، رفتاری و هورمونی بر وزن بدن اثر می گذارند، بیماری چاقی زمانی رخ می دهد که میزان کالری جذب شده توسط شما بیشتر از مقداری باشد که در ورزش و فعالیت های روزمره طبیعی می سوزانید. بدن شما این کالری بیش از حد را به شکل چربی ذخیره می کند.

گاهی اوقات چاقی می تواند ناشی از دلایل پزشکی مانند سندرم پرادر ویلی، سندرم کوشینگ و سایر بیماری ها باشد. با این حال، این اختلالات نادر هستند و به طور کلی علل اصلی چاقی عبارتند از:

عدم فعالیت. اگر خیلی فعال نیستید، پس احتمالا به اندازه کافی نیز کالری نمی سوزانید. با یک سبک زندگی کم حرکت و غیر فعالانه، شما هر روز کالری بیشتری نسبت به مقداری که در ورزش و فعالیت های عادی روزانه خود می سوزانید، جذب می کنید.

رژیم غذایی بد و عادات غذایی نامناسب. اگر میزان جذب کالری شما به طور منظم بیشتر از سوزاندن آن باشد، افزایش وزن امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. اکثر رژیم های افراد در شهر ها و کشورهای توسعه یافته دارای کالری زیاد و پر از غذاهای فست فودی و نوشیدنی های پرکالری است.

عوامل خطرزا

چاقی معمولا نتیجه ترکیبی از علل و عوامل مرتبط می باشد، از جمله:

ژنتیک. ژن های شما ممکن است بر میزان چربی که بدنتان ذخیره شود و همچنین قسمت هایی از بدن که چربی توزیع می شود اثر بگذارد. ژنتیک همچنین می تواند درمورد اینکه بدن شما تا چه حد می تواند به شکل موثری غذا را به انرژی تبدیل کند و چگونه کالری موجود در بدن را می سوزاند، نقش مهمی داشته باشد.

سبک زندگی خانوادگی. بیماری چاقی تمایل به بروز پیدا کردن در خانواده ها دارد. اگر یک یا هر دوی والدین شما چاق هستند خطر ابتلا به چاقی مفرط در شما افزایش می یابد. این فقط به خاطر ژنتیک نیست. اعضای خانواده تمایل دارند عادات غذا خوردن و فعالیت های مشابه را به اشتراک بگذارند که همین امر احتمال اینکه شما نیز به بیماری چاقی دچار شوید را افزایش می دهد.

عدم فعالیت. اگر شما خیلی فعال نیستید، درنتیجه کالری کمتری خواهید سوزاند. با یک سبک زندگی کم تحرک، ممکن اس حتی هر روز میزان کالری جذب شده توسط بدنتان بیشتر از مقداری باشد که در ورزش و فعالیت روزمره خود می سوزانید. داشتن ناتوانی ها و بیماری هایی مانند آرتریت می تواند منجر به کاهش فعالیت شود که درنتیجه باعث افزایش وزن می شود.

رژیم ناسالم. رژیم غذایی با کالری بالا، فاقد مصرف میوه و سبزیجات، پر از غذاهای فست فودی و پر از نوشیدنی های پرکالری، بشدت باعث افزایش وزن می شود.

مشکلات پزشکی. در برخی افراد، چاقی می تواند ناشی از دلایل پزشکی، مانند سندرم پرادر ویلی، سندرم کوشینگ و سایر بیماری ها باشد. مشکلات پزشکی، مانند آرتریت نیز موجب کاهش فعالیت و درنتیجه افزایش وزن می شود.

برخی داروها. بعضی از داروها می توانند به افزایش وزن کمک کنند اگر اثرات آنها از طریق رژیم غذایی مناسب یا تحرک و فعالیت جبران نشود. این داروها شامل برخی از داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد تشنج، داروهای دیابت، داروهای ضدویروسی، استروئیدها و مسدود کننده های بتا (بتا بلاکرز) هستند.

مسائل اجتماعی و اقتصادی. تحقیقات انجام شده در این زمینه، عوامل اجتماعی و اقتصادی را به چاقی مرتبط می دانند. اگر شما مکان های امن و مناسبی برای ورزش نداشته باشید، اجتناب از چاقی دشوار است. به طور مشابه، ممکن است شما روشهای آشپزی سالم را در دسترس نداشته باشید، یا ممکن است پول کافی برای خرید غذاهای سالمتر نداشته باشید. علاوه بر این، افرادی که وقت زیادی را با آنها صرف می کنید نیز ممکن است بر تغییرات وزن شما تأثیر بگذارند – یعنی اگر دوستان صمیمی یا خویشاوندان چاق دارید احتمال چاقی شما بیشتر می شود.

سن. چاقی ممکن است در هر سنی حتی در کودکان و نوجوانان رخ دهد. اما با گذشت زمان، تغییرات هورمونی و سبک زندگی کم تحرک، خطر ابتلا به چاقی را افزایش می دهد. علاوه بر این، مقدار عضله در بدن شما با افزایش سن کاهش می یابد و توده عضلانی کمتر منجر به کاهش سوخت و ساز بدن می شود. این تغییرات همچنین نیاز بدن به کالری را کاهش می دهد و می تواند منجر به افزایش وزن بیش از حد شود. اگر شما به طور آگاهانه کنترلی بر آنچه می خورید نداشته باشید و با افزایش سن فعالیت فیزیکی بیشتری داشته باشید، به احتمال زیاد افزایش وزن خواهید داشت.

بارداری. در دوران بارداری وزن یک زن لزوما افزایش می یابد. برای بعضی از زنان، از دست دادن این وزن پس از تولد نوزاد دشوار است. این افزایش وزن ممکن است به توسعه چاقی در زنان کمک کند.

ترک سیگار. ترک سیگار اغلب با افزایش وزن همراه است. برای بعضی ها، این مسئله می تواند تا اندازه ای منجر به افزایش وزن شود که فرد در محدوده وزنی چاق قرار گیرد. با این وجود در بلند مدت، ترک سیگار برای سلامت شما بسیار مفیدتر است.

کمبود خواب. عدم خواب کافی یا خواب بیش از حد می تواند باعث ایجاد تغییرات در هورمون هایی شود که اشتهای شما را افزایش می دهند. همچنین ممکن است ویار مواد غذایی با کالری و کربوهیدرات زیاد داشته باشید که می تواند به افزایش وزنتان کمک کند.

حتی اگر یک یا چند مورد از این عوامل خطرزا را دارید، به این معنا نیست که قرار است دچار بیماری چاقی شوید. شما می توانید اکثر عوامل خطرزا را از طریق رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی کافی و تغییرات رفتاری بی اثر و خنثی کنید.

جهت مطالعه و کسب اطلاعات درمورد عوارض جانبی چاقی، نحوه پیشگیری و همچنین تشخیص کامل چاقی، قسمت دوم این مجموعه را مطالعه کنید.

۴.۴ از ۵
دیدگاه شما